Theo báo cáo nhanh của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh, tính đến 11 giờ ngày 02/11/2026, toàn tỉnh ghi nhận 10.896 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, tăng 87 ca so với ngày trước đó, trong đó có 3 trường hợp tử vong. Lũy kế từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 455 ổ dịch, hiện còn 74 ổ dịch đang hoạt động. Riêng trong ngày 02/11, ghi nhận thêm 2 ổ dịch mới. Dịch bệnh phân bố tại nhiều địa phương, trong đó một số khu vực có số ca mắc tích lũy cao như Buôn Ma Thuột với 2.424 ca, Cư M’gar 1.211 ca, Ea H’leo 1.150 ca và Krông Pắc 1.143 ca. Đây cũng là những địa bàn cần được tập trung giám sát, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp với tình hình thực tế. Đáng chú ý, trong tuần từ ngày 26/10 đến 02/11, số ca mắc mới toàn tỉnh dao động từ 81 đến 139 ca mỗi ngày. Mặc dù số mắc có những thời điểm giảm nhưng chưa ổn định, cho thấy nguy cơ dịch bệnh tiếp tục lan rộng vẫn hiện hữu. Theo đánh giá nguy cơ của CDC tỉnh, có 12 địa phương thuộc nhóm nguy cơ rất cao, 10 địa phương nguy cơ cao và 20 địa phương nguy cơ trung bình. Tại một số cơ sở khám, chữa bệnh, số bệnh nhân nhập viện với chẩn đoán mắc sốt xuất huyết cũng ở mức đáng lưu ý. Riêng ngày 02/11, các đơn vị báo cáo 145 trường hợp mắc và 9 trường hợp nghi ngờ nhập viện.
CDC Đắk Lắk tăng cường hỗ trợ tuyến cơ sở giám sát véc tơ truyền bệnh, đặc biệt là điều tra bọ gậy, lăng quăng tại các hộ gia đình.
Trước diễn biến trên, ngành Y tế xác định công tác giám sát, phát hiện và xử lý sớm các ổ dịch là nhiệm vụ trọng tâm, cần được triển khai thường xuyên, liên tục, không chỉ tại các địa bàn có số ca mắc cao mà cả những khu vực có nguy cơ xuất hiện dịch. CDC tỉnh đang tăng cường theo dõi tình hình mắc bệnh, phân tích diễn biến dịch theo từng địa phương, kịp thời nhận diện những khu vực có số ca tăng, ổ dịch kéo dài hoặc xuất hiện các chùm ca bệnh mới để tham mưu triển khai biện pháp can thiệp. Một trong những hoạt động được chú trọng trong thời điểm này là giám sát véc tơ truyền bệnh, đặc biệt là điều tra bọ gậy, lăng quăng tại các hộ gia đình. Ngày 30/10, CDC xây dựng kế hoạch triển khai giám sát bọ gậy nguồn đợt 2 năm 2026, triển khai tại các xã, phường trọng điểm trên địa bàn tỉnh.
Theo kế hoạch từ ngày 02 đến 10/11, hoạt động giám sát sẽ được CDC thực hiện tại 7 địa phương gồm: xã Cuôr Đăng, phường Buôn Ma Thuột, xã Liên Sơn, xã Krông Ana, xã Ea Súp, xã Krông Năng và xã Ea Kar. Tại mỗi điểm giám sát, cán bộ y tế tiến hành điều tra ổ lăng quăng, bọ gậy nguồn tại 100 hộ gia đình; đồng thời truyền thông, hướng dẫn người dân thực hiện vệ sinh môi trường, loại bỏ những vật dụng có khả năng chứa nước và là nơi muỗi sinh sản. Theo bác sĩ Trần Kim Long – Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm – Kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, qua quá trình kiểm tra, giám sát tại các địa phương, đoàn ghi nhận một số khu vực vẫn còn tồn tại các dụng cụ chứa nước, vật phế thải có khả năng đọng nước, tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh SXH sinh sản và phát triển. Bên cạnh đó, ý thức chủ động kiểm tra, loại bỏ các ổ chứa lăng quăng của một bộ phận người dân chưa thường xuyên. Đoàn đã trực tiếp hướng dẫn cán bộ y tế cơ sở nhận diện các dụng cụ có nguy cơ phát sinh bọ gậy, thực hiện điều tra chỉ số bọ gậy, đồng thời hướng dẫn người dân các biện pháp loại bỏ nơi sinh sản của muỗi ngay tại hộ gia đình. Qua đó, giúp địa phương xác định những khu vực nguy cơ, có biện pháp can thiệp phù hợp, không để muỗi truyền bệnh tiếp tục phát triển và lây lan dịch bệnh.
Bác sĩ Trần Kim Long, Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm – Kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phổ biến kiến thức nhận diệt và điều tra véc tơ muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết cho cán bộ y tế cơ sở.
Bên cạnh đó, CDC tỉnh còn hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật về giám sát véc tơ cho cán bộ trạm y tế tại các điểm được lựa chọn. Thông qua hoạt động này, ngành Y tế không chỉ đánh giá tình hình lưu hành của véc tơ truyền bệnh mà còn xác định những yếu tố nguy cơ ngay tại hộ gia đình, từ đó có cơ sở hướng dẫn địa phương lựa chọn biện pháp phòng, chống phù hợp. Thạc sĩ, bác sĩ CKII Hoàng Hải Phúc – Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Trước tình hình sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng và còn nhiều ổ dịch đang hoạt động, CDC tỉnh xác định giám sát dịch tễ và giám sát véc tơ truyền bệnh là những nhiệm vụ rất quan trọng. Việc điều tra bọ gậy tại các hộ gia đình giúp ngành Y tế đánh giá được nguy cơ phát sinh muỗi truyền bệnh, xác định những khu vực còn tồn tại ổ bọ gậy để hướng dẫn người dân và chính quyền địa phương có biện pháp xử lý kịp thời. Đợt giám sát lần này cũng là dịp để hỗ trợ, hướng dẫn cán bộ y tế cơ sở nâng cao năng lực giám sát véc tơ, chủ động hơn trong công tác phòng, chống dịch tại địa bàn”.
Cùng với hoạt động giám sát, CDC tỉnh đề nghị các trung tâm y tế, trạm y tế xã, phường chủ động chuẩn bị đầy đủ dụng cụ điều tra véc tơ, bố trí cán bộ phối hợp với đoàn công tác, bảo đảm các nội dung giám sát được thực hiện đúng yêu cầu chuyên môn. Đặc biệt, kết quả điều tra cần được sử dụng để nhận diện các điểm có nguy cơ cao, làm căn cứ triển khai những biện pháp can thiệp phù hợp, tránh tình trạng chỉ tập trung xử lý khi số ca mắc đã tăng cao.
Ngành Y tế Đắk Lắk phun hóa chất diệt muỗi tại khu vực ghi nhận ca bệnh và nơi có nguy cơ cao của bệnh sốt xuất huyết.
Tại tuyến cơ sở, trạm y tế giữ vai trò quan trọng trong việc nắm bắt tình hình dịch bệnh, phát hiện các trường hợp mắc mới, theo dõi ổ dịch và phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động phòng, chống dịch. Việc hướng dẫn người dân xử lý các dụng cụ chứa nước, vệ sinh khu vực sinh hoạt, loại bỏ nơi muỗi có thể đẻ trứng cần được thực hiện thường xuyên, bởi đây là những biện pháp thiết thực để hạn chế sự phát triển của muỗi truyền bệnh ngay từ môi trường sống. Bên cạnh đó, công tác truyền thông cần tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng trực tiếp, dễ hiểu và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cán bộ y tế cần hướng dẫn người dân nhận biết những vật dụng thường có nguy cơ phát sinh bọ gậy như lu, khạp, chum, vại, xô chậu, lọ hoa, máng nước và các vật phế thải có khả năng đọng nước. Những dụng cụ chứa nước sinh hoạt cần được đậy kín, thường xuyên cọ rửa; các vật dụng không cần thiết cần được thu gom, loại bỏ hoặc xử lý phù hợp. Người dân không nên chỉ chờ các đợt ra quân diệt lăng quăng, bọ gậy của ngành Y tế mà cần chủ động kiểm tra, vệ sinh nhà cửa và khu vực xung quanh ít nhất mỗi tuần. Mỗi hộ gia đình cần trở thành một điểm chủ động phòng, chống dịch, không để các dụng cụ chứa nước trở thành nơi sinh sản của muỗi.
Đối với bệnh sốt xuất huyết, người mắc bệnh cần được theo dõi sát và đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, chảy máu bất thường, mệt lả, li bì hoặc vật vã. Người dân tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà, không tự sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt không dùng aspirin hoặc ibuprofen khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết do nguy cơ chảy máu.
Trong bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, việc tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý sớm các ổ dịch cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế, chính quyền địa phương và người dân. Mỗi ổ bọ gậy được phát hiện, mỗi khu vực nguy cơ được xử lý kịp thời và mỗi hộ gia đình chủ động vệ sinh môi trường sẽ góp phần hạn chế nguồn lây truyền bệnh. Đây cũng là giải pháp quan trọng để từng bước kiểm soát dịch sốt xuất huyết, bảo vệ sức khỏe cộng đồng trên địa bàn tỉnh./.
Bài: Mai Lê -
Ảnh: Bảo Trọng