Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, tính đến ngày 16/11/2026, toàn tỉnh đã ghi nhận hơn 12.554 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue. Tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, khoa Truyền nhiễm thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải khi tiếp nhận lượng lớn bệnh nhân từ các tuyến chuyển về. Trong đó có không ít trường hợp nhập viện muộn trong tình trạng đã có dấu hiệu cảnh báo hoặc sốc sốt xuất huyết.
Bác sĩ CKII H'Nuen Hđớk, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết, bệnh sốt xuất huyết có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả những người trẻ tuổi và có nền tảng thể lực hoàn toàn khỏe mạnh. Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân khi nhập viện đã ở trong tình trạng tiểu cầu giảm sâu, men gan tăng đột biến lên hàng nghìn U/L, kèm theo rối loạn đông máu, tràn dịch màng phổi, ổ bụng và tổn thương đa cơ quan. Điều nguy hiểm là nhiều người vẫn hiểu sai về sốt xuất huyết, chỉ nghĩ đến xuất huyết ngoài da, hoặc cho rằng chỉ trẻ nhỏ mới mắc. Trong khi đó, bệnh có thể diễn tiến nặng sau khi đã hết sốt, khiến người lớn chủ quan, nhập viện muộn làm quá trình điều trị phức tạp hơn.
Bác sĩ CKII. H'Nuen Hđớk thăm khám cho bệnh nhân sốt xuất huyết ở giai đoạn cảnh báo.
"Nhiều người thấy đến ngày thứ 3 hoặc thứ 4 cơn sốt bắt đầu hạ thì lầm tưởng bệnh đã khỏi nên tự ý ngừng theo dõi hoặc không tái khám. Thực tế lâm sàng tại khoa cho thấy, đây mới là lúc bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất (từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7). Khi hết sốt, người bệnh rất dễ rơi vào tình trạng thoát huyết tương ồ ạt, cô đặc máu, xuất huyết nội tạng hoặc tổn thương gan, thận. Nếu không được cấp cứu kịp thời, tình trạng này sẽ dẫn đến tụt huyết áp, sốc giảm thể tích tuần hoàn và tử vong", bác sĩ H'Nuen nhấn mạnh.
Cũng theo bác sĩ H'Nuen Hđớk, giảm tiểu cầu là biểu hiện đặc trưng của sốt xuất huyết nhưng không phải là thước đo duy nhất để tiên lượng bệnh. Nhiều trường hợp tiểu cầu chưa giảm quá sâu nhưng tình trạng cô đặc máu đã nghiêm trọng hoặc men gan đã tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ suy gan cấp và rối loạn đông máu nặng. Do đó, việc đánh giá nguy cơ biến chứng bắt buộc phải được bác sĩ thực hiện tổng thể dựa trên các dấu hiệu lâm sàng, huyết áp, mạch, lượng nước tiểu và hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu. Người bệnh cần quan tâm diễn biến bệnh liên tục, nhận diện sớm với các dấu hiệu cảnh báo của sốt xuất huyết để kịp thời đến cơ sở y tế, đó là: đau bụng nhiều hoặc đau tăng dần (đặc biệt vùng hạ sườn phải), nôn ói liên tục, người lừ đừ, bứt rứt, vật vã, chảy máu chân răng, chảy máu cam, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, tiểu ít hoặc tay chân lạnh ẩm. Yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với những người có bệnh nền vì thực tế điều trị cho thấy những bệnh nhân đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, béo phì… khi bị sốt xuất huyết Dengue thường có diễn biến rất phức tạp với các biến chứng như sốc, suy gan và xuất huyết nghiêm trọng, nguy cơ tử vong cao.
Người dân cần chủ động phòng sốt xuất huyết bằng việc tham gia các chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy và loại bỏ các véc tơ truyền bệnh.
“Đối với với những trường hợp nhẹ, chúng tôi có thể cho chỉ định theo dõi ngoại trú, bệnh nhân cần nghỉ ngơi tuyệt đối, bù đủ nước và điện giải (ưu tiên oresol pha đúng tỷ lệ, nước trái cây, nước đun sôi để nguội). Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng viêm (như Ibuprofen, Aspirin) hoặc tự ý tăng liều thuốc hạ sốt, bởi các hoạt chất này có thể gây xuất huyết tiêu hóa ồ ạt và làm tổn thương gan nặng nề hơn. Không tự ý truyền dịch tại nhà khi chưa có chỉ định và giám sát của nhân viên y tế. Tuy nhiên, khi được theo dõi ngoại trú, người bệnh cần đi xét nghiệm công thức máu định kỳ theo đúng chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là trong khoảng thời gian từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, kể cả khi cơ thể đã cắt sốt”, bác sĩ H'Nuen nhấn mạnh.
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Diệt muỗi và tránh muỗi đốt là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Ngoài ra cần vệ sinh nhà cửa, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi thường xuyên. Khi có các biểu hiện của sốt xuất huyết như sốt cao liên tục, đau đầu, đau cơ, xuất huyết… cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị, không tự ý dùng thuốc, truyền dịch tại nhà. Không chủ quan khi hết sốt mà phải theo dõi bệnh liên tục từ 7 ngày..
Bài, ảnh: Bảo Trọng