Theo thống kê của Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, từ đầu năm 2026 đến nay, Khoa đã tiếp nhận và điều trị gần 2.400 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue, tăng gần gấp đôi so với cùng thời điểm năm 2025. Trong đó, gần 800 ca có dấu hiệu cảnh báo, khoảng 150 ca sốt xuất huyết nặng. Đáng chú ý, số bệnh nhân có tổn thương tế bào gan nặng, sốc do cô đặc máu, tiểu cầu giảm nhiều kèm xuất huyết nặng và phải truyền tiểu cầu đang gia tăng.
Bác sĩ H’Nuen H’Đơk – Phó Trưởng Khoa Phụ trách Khoa truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết: sốt xuất huyết năm nay gia tăng mạnh, không chỉ về số lượng bệnh nhân mà cả mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nhiều trường hợp tổn thương tế bào gan, sốc, xuất huyết nặng. Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân vẫn còn tâm lý chủ quan, cho rằng sốt xuất huyết cũng giống như sốt siêu vi thông thường, tự mua thuốc điều trị tại nhà hoặc chỉ đến bệnh viện khi sức khỏe đã suy giảm rõ rệt. Thực tế tại Khoa Truyền nhiễm ghi nhận nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng tiểu cầu giảm sâu, cô đặc máu, tiềm ẩn nguy cơ sốc và xuất huyết nghiêm trọng.
Điển hình là trường hợp bệnh nhân Y. L, 55 tuổi, trú tại xã Nam Dong, tỉnh Lâm Đồng. Theo người nhà, ban đầu bệnh nhân xuất hiện triệu chứng sốt, buồn nôn, đi ngoài phân lỏng nhiều lần, có thời điểm khoảng 30 phút đi ngoài một lần. Do nghĩ chỉ là sốt thông thường nên gia đình đưa đi khám, sau đó bệnh nhân được chẩn đoán sốt siêu vi rồi xác định mắc sốt xuất huyết. Tuy nhiên, bệnh nhân tiếp tục mua thuốc về điều trị tại nhà. Khi tình trạng sức khỏe trở nặng, gia đình mới đưa đến Bệnh viện Thiện Hạnh, sau đó được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên. Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân mắc sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo, cô đặc máu, chỉ số hồng cầu tăng và tiểu cầu giảm nghiêm trọng, có thời điểm chỉ còn 7.000/µl. Bệnh nhân được truyền dịch theo phác đồ sốt xuất huyết có dấu hiệu cảnh báo. Hiện sức khỏe bệnh nhân tạm ổn định. “Nếu trường hợp này không được phát hiện và xử trí kịp thời, không được điều trị theo phác đồ cảnh báo, bệnh nhân có nguy cơ tiến triển thành sốc, đe dọa tính mạng”, bác sĩ H’Nuen cho biết thêm.
Bác sĩ H’Nuen H’Đơk – Phó Trưởng Khoa Phụ trách Khoa truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên khám cho bệnh nhân mắc sốt xuất huyết có dấu hiệu sốc.
Một trường hợp khác là ông T.D.P, 53 tuổi ở xã Ea Súp cũng khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại là bệnh nhân nhập viện khi tiểu cầu chỉ còn 4.000/µl. Dù chưa xuất hiện các biểu hiện xuất huyết niêm mạc như chảy máu chân răng, chảy máu mũi, đi ngoài phân đen hay xuất huyết tiêu hóa, nhưng nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng rất cao. Các bác sĩ đã chỉ định truyền tiểu cầu cấp cứu. Tuy nhiên, trong quá trình truyền, bệnh nhân xuất hiện phản ứng ngứa, nghi ngờ phản ứng truyền máu nên phải tạm dừng truyền và tiếp tục theo dõi sát.
Bác sĩ H’Nuen cho biết, đây là những trường hợp cho thấy mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết. Bệnh nhân có thể chưa biểu hiện xuất huyết rõ ràng nhưng tiểu cầu đã giảm xuống mức rất thấp, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Khi bệnh tiến triển, chỉ một va chạm hoặc vận động mạnh cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, trong đó có những biến chứng đặc biệt nguy hiểm như xuất huyết não. Sốt xuất huyết thường diễn tiến qua các giai đoạn và thời điểm từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 là giai đoạn cần đặc biệt cảnh giác. Đây là khoảng thời gian tình trạng thoát huyết tương có thể xảy ra, khiến lượng dịch trong lòng mạch giảm dẫn đến bị máu cô đặc, làm tăng nguy cơ sốc. Nếu người bệnh không được theo dõi, bù dịch phù hợp và xử trí đúng phác đồ, tình trạng thoát huyết tương có thể khiến tuần hoàn bị suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến sốc sốt xuất huyết. Bên cạnh đó, bệnh còn có thể gây giảm tiểu cầu, xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết não, tổn thương gan và suy đa cơ quan. Người dân không nên chủ quan khi thấy bệnh nhân đã giảm sốt, bởi đây vẫn có thể là thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn nguy hiểm. “Sốt xuất huyết có thể diễn tiến từ nhẹ sang nặng trong thời gian ngắn. Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, xét nghiệm kiểm tra và theo dõi sát diễn biến bệnh có ý nghĩa quyết định trong điều trị, hạn chế biến chứng và tử vong”, bác sĩ H’Nuen nhấn mạnh.
Trước tình hình sốt xuất huyết gia tăng và nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng, bác sĩ H’ Nuen khuyến cáo người dân không tự ý điều trị mà cần được thăm khám, đánh giá và hướng dẫn cụ thể. Những trường hợp có thể điều trị ngoại trú cần đáp ứng điều kiện có khả năng tự theo dõi, có người hỗ trợ khi cần thiết, ở gần cơ sở y tế và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện. Đặc biệt, điều trị tại nhà không đồng nghĩa với việc chỉ uống thuốc, nghỉ ngơi mà không cần tái khám hay xét nghiệm. Người bệnh cần được kiểm tra máu thường xuyên, thường ít nhất mỗi ngày một lần hoặc theo lịch hẹn 1-2 ngày/lần tùy tình trạng và chỉ định của bác sĩ, nhằm theo dõi số lượng tiểu cầu, chỉ số tiểu cầu giảm và dấu hiệu cô đặc máu. Đây là những chỉ số quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng. Đối với những người sống một mình, ở xa cơ sở y tế, phụ nữ mang thai, người béo phì, người có bệnh nền, người trên 65 tuổi, bác sĩ khuyến cáo nên cân nhắc nhập viện để được theo dõi và xử trí kịp thời do nguy cơ diễn biến phức tạp. Lưu ý, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như: mệt nhiều, lừ đừ, vật vã, tay chân lạnh, da ẩm và rịn mồ hôi; đau bụng, đặc biệt đau vùng gan hoặc hạ sườn phải; chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phụ nữ có biểu hiện ra máu âm đạo bất thường. Khi người bệnh đã xuất hiện tình trạng tay chân lạnh, ẩm, lừ đừ, mệt lả thì có thể bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nguy hiểm. Nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời, nguy cơ tử vong rất cao.
Đối với người mắc sốt xuất huyết, cần ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, không kiêng khem và uống đủ nước theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc bù nước cần được thực hiện phù hợp với tình trạng bệnh, không tự ý truyền dịch tại nhà. Đặc biệt, không có loại thực phẩm hay thuốc uống thông thường nào có thể thay thế việc theo dõi và xử trí y tế khi tiểu cầu giảm nghiêm trọng hoặc xuất hiện biến chứng.
Trong bối cảnh số ca mắc tăng gần gấp đôi, số bệnh nhân chuyển nặng ngày càng đáng lo ngại, ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan với những cơn sốt tưởng chừng thông thường. Phát hiện sớm, xét nghiệm theo dõi đúng thời điểm, nhập viện khi có dấu hiệu cảnh báo và chủ động diệt muỗi, lăng quăng chính là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe, hạn chế những biến chứng đáng tiếc do sốt xuất huyết gây ra./.
Bài: Mỹ Hạnh -
Ảnh: Bảo Trọng